พืชสวนโลกอุดรฯ 2569 รวม 16 สวนองค์กรไทย ชูนวัตกรรมเกษตรอัจฉริยะ งานวิจัย และภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อความยั่งยืน

มหกรรมพืชสวนโลกจังหวัดอุดรธานี พ.ศ. 2569 รวบรวมสวนองค์กรไทย 16 สวน จากหน่วยงานภาครัฐ สถาบันวิจัย สมาคม และภาคเอกชน นำเสนอองค์ความรู้ งานวิจัย และนวัตกรรมการเกษตรผ่านสวนจัดแสดง แปลงปลูก เครื่องจักรกลการเกษตรอัจฉริยะ และนิทรรศการที่ครอบคลุมตั้งแต่การจัดการดินและน้ำ การพัฒนาพันธุ์พืช เทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว ไปจนถึงการเพิ่มมูลค่าผลผลิตและวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร พร้อมถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นและอัตลักษณ์จังหวัดอุดรธานีผ่านการออกแบบสวน ภายในงานที่จัดขึ้นระหว่างวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 – 14 มีนาคม 2570 รวม 134 วัน บนพื้นที่ชุ่มน้ำหนองแด จังหวัดอุดรธานี ภายใต้แนวคิด “ความหลากหลายแห่งสรรพชีวิต: สายสัมพันธ์แห่งผู้คน สายน้ำ และพืชพรรณ สู่การดำรงชีวิตที่ยั่งยืน”

หนึ่งในสวนที่นำเสนอองค์ความรู้ด้านการเกษตรตั้งแต่ต้นทางจนถึงการเพิ่มมูลค่าผลผลิต คือสวนของ สมาคมพืชสวนแห่งประเทศไทย ร่วมกับกรมวิชาการเกษตร และสมาคมดินและปุ๋ยแห่งประเทศไทย ภายใต้แนวคิด “พืชสวน สายน้ำ ปฐพี สู่การดำรงชีวิตที่ยั่งยืน” (Horticulture, Water and Soil: Sustaining Life) โดยจัดแสดงแปลงปลูกพืชผสมผสานที่รวบรวมไม้ผล ไม้ดอก ไม้ประดับ และผักสวนครัว พร้อมองค์ความรู้เกี่ยวกับบทบาทของดิน น้ำ และปุ๋ยต่อการเจริญเติบโตของพืช รวมถึงสื่อมัลติมีเดียถ่ายทอดความเป็นมาของ “วันดินโลก” (World Soil Day) เพื่อสร้างความตระหนักถึงความสำคัญของการอนุรักษ์ทรัพยากรดิน

ภายในสวนเดียวกันยังจัดแสดงผลงานของ ศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวและแปรรูปผลไม้ (National Hub of Talents) โดยคณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร และหน่วยงานเครือข่าย ภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ซึ่งนำผลไม้เศรษฐกิจ 7 ชนิด ได้แก่ ทุเรียน ส้มโอ มะพร้าว มังคุด กล้วยหอม ลำไย และมะม่วง มาเป็นตัวอย่างในการถ่ายทอดเทคโนโลยีการจัดการผลผลิตหลังเก็บเกี่ยว ตั้งแต่การคัดแยก การบรรจุ การเก็บรักษา ไปจนถึงการขนส่ง เพื่อรักษาคุณภาพผลสดและลดความสูญเสีย ควบคู่กับงานวิจัยด้านการแปรรูปผลไม้เพื่อเพิ่มมูลค่าและสร้างโอกาสทางการตลาดให้แก่เกษตรกรและผู้ประกอบการ

ด้านการบริหารจัดการน้ำ สวนกรมชลประทาน นำเสนอแนวคิด “สายน้ำแห่งสรรพชีวิต: นวัตกรรมชลประทาน สู่ชีวิตยั่งยืนพูนสุข” (Water for All: Innovative Irrigation for Sustainable Prosperity) ผ่านนิทรรศการที่ถ่ายทอดความสำคัญของแหล่งน้ำต่อการเกษตรและการดำรงชีวิต โดยใช้สวนจำลองแสดงการเปลี่ยนแปลงจากพื้นที่แห้งแล้งสู่พื้นที่ที่มีน้ำเพียงพอสำหรับการเพาะปลูกและการใช้ประโยชน์ในชุมชน พร้อมนิทรรศการ “คนสร้างเขื่อน เขื่อนสร้างน้ำ” ที่อธิบายกระบวนการพัฒนาแหล่งน้ำ ตั้งแต่การสำรวจพื้นที่ไปจนถึงการก่อสร้างเขื่อนและระบบกระจายน้ำ ผู้เข้าชมยังสามารถทดลองควบคุมเครื่องจักรจำลองสำหรับงานขุดและเคลื่อนย้ายดิน เรียนรู้เรื่องราวของเขื่อนห้วยหลวง จังหวัดอุดรธานี รวมถึงร่วมกิจกรรม AI Photo Booth และ RID Magic Canvas ที่นำภาพวาดหรือภาพระบายสีมาแสดงผลบนหน้าจอ

ขณะที่ “นาข้าวสรรพสี” (Rainbow Rice Field) โดยศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ร่วมกับกรมวิชาการเกษตรและกรมการข้าว นำเสนอความหลากหลายของพันธุ์ข้าวผ่านแปลงนาจัดแสดงที่ใช้สีสันและลักษณะของต้นข้าวเป็นองค์ประกอบในการออกแบบ เปิดโอกาสให้ผู้เข้าชมได้เห็นความแตกต่างของข้าวแต่ละชนิดตั้งแต่ระยะเจริญเติบโต และเรียนรู้ความหลากหลายของพืชเศรษฐกิจสำคัญของไทยผ่านต้นข้าวจริง

สำหรับ สวนสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) นำเสนอองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเพื่อการเกษตร ภายใต้แนวคิด “Sustainability Living Through the Diversity of Science” หรือการผสานความรู้วิทยาศาสตร์เพื่อชีวิตที่ยั่งยืน ผ่านนิทรรศการ NSTDA SMART FARMING ที่รวบรวมผลงานวิจัยด้านพืช 3 กลุ่ม ได้แก่ ข้าว ปทุมมา และมันสำปะหลัง โดยจัดแสดงข้าวที่ผ่านการพัฒนาพันธุ์ 7 สายพันธุ์ พร้อมงานวิจัยพัฒนาพันธุ์ปทุมมาเพื่อรองรับตลาดไม้ตัดดอกและไม้ประดับ ซึ่งมีมหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานีร่วมถ่ายทอดความรู้และกระจายพันธุ์ให้แก่เกษตรกรในพื้นที่ รวมถึงเทคโนโลยีเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อเพื่อผลิตและขยายต้นพันธุ์มันสำปะหลังปลอดโรคใบด่าง ช่วยลดความเสี่ยงจากการแพร่กระจายของโรคในการเพาะปลูก

ด้านเครื่องจักรกลการเกษตร KUBOTA Pavilion ของบริษัทสยามคูโบต้าคอร์ปอเรชั่น จำกัด จัดแสดงภายใต้แนวคิด “Seeding Future Makers ปลุกคนพันธุ์ใหม่ ปลูกอนาคตเกษตรให้ยั่งยืน” ผ่านพื้นที่จัดแสดง 3 โซน ได้แก่ SEED OF INNOVATION ซึ่งนำ Versatile Platform Robot: Type S หุ่นยนต์ขนย้ายอเนกประสงค์ต้นแบบจากประเทศญี่ปุ่นที่ควบคุมผ่านรีโมตและรองรับน้ำหนักบรรทุกได้สูงสุด 240 กิโลกรัมต่อรอบมาจัดแสดง โซน SEED OF PRODUCTIVITY นำเสนอรถปลูกผัก KUBOTA รุ่น KP-202 พร้อมชุดถาดกล้าสำหรับการย้ายต้นกล้าลงแปลง และแทรกเตอร์ล้อสูง KUBOTA NAVI RIDER รุ่น NR23 สำหรับงานดูแลแปลงเพาะปลูก ส่วนโซน SEED OF SUSTAINABILITY นำเสนอระบบสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์และองค์ความรู้ด้านคาร์บอนฟุตพริ้นท์ นอกจากนี้ยังมีกิจกรรม Creative Workshops ฟรี อาทิ การจัดสวนขวดแก้ว เพนต์กระจก ทำถุงหอมจากธรรมชาติ จัดช่อผัก และทำกรอบมอส โดยผู้สนใจสามารถสอบถามรอบกิจกรรมและเงื่อนไขการเข้าร่วมได้ที่ KUBOTA Pavilion

อีกหนึ่งตัวอย่างของการนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ในการเพาะปลูกคือ สวนของห้างหุ้นส่วนจำกัด ทับทิม ฟาร์ม เทคโนโลยี ภายใต้แนวคิด “Smart Greenhouse Technology นวัตกรรมเกษตรมูลค่าสูง” ที่จัดแสดงโรงเรือนอัตโนมัติเพื่อถ่ายทอดแนวทางการทำเกษตรแบบ Smart Farm ซึ่งสามารถควบคุมสภาพแวดล้อมภายในโรงเรือนให้เหมาะสมกับพืชแต่ละชนิด พร้อมนำเสนอแนวคิดการเลือกปลูกพืชให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด อาทิ มะเดื่อฝรั่งและเมล่อนสำหรับตลาดผลไม้พรีเมียม มะเขือเทศหลากสีสำหรับธุรกิจอาหาร และฝรั่งด่างสำหรับตลาดไม้ประดับและพืชสะสม

ด้านพืชเศรษฐกิจ สวนการยางแห่งประเทศไทย นำเสนอแนวคิด “Rubber Smart Pride ยางพาราไทย รังสรรค์ความภูมิใจ เพื่อต่อยอดสู่ความยั่งยืน” ผ่านนิทรรศการที่ถ่ายทอดห่วงโซ่การผลิตยางพารา ตั้งแต่แนวทางการทำสวนยางอารยเกษตร การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี Smart Farm และองค์ความรู้ด้านคาร์บอนเครดิต ไปจนถึงกระบวนการเก็บเกี่ยวน้ำยาง พร้อมนำเสนอเทคนิคการใช้ก๊าซเอทิลีนร่วมกับวิธีเจาะต้นยางหรือกรีดยางหน้าสั้น เพื่อช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการเก็บเกี่ยวน้ำยาง ควบคู่กับข้อมูลด้านต้นทุนและข้อพิจารณาในการนำเทคโนโลยีไปใช้จริง

ขณะที่ สวนธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ภายใต้ชื่อแนวคิด “The Rhythm of Hometown” นำเสนอองค์ความรู้ด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมผ่านแนวทาง Green Bank โดยเชื่อมโยงกับโครงการธนาคารต้นไม้และเรื่องคาร์บอนเครดิต เพื่อให้ผู้เข้าชมเข้าใจบทบาทของการปลูกและดูแลต้นไม้ต่อการจัดการคาร์บอน รวมถึงการเลือกใช้พืชให้เหมาะสมกับการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อม เช่น พืชที่มีบทบาทในการบำบัดน้ำและดักจับฝุ่น สะท้อนแนวทางการใช้ทรัพยากรธรรมชาติเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อมของชุมชน

ด้านการเพิ่มมูลค่าวัสดุเหลือใช้ สวนของบริษัท อุดร มาสเตอร์เทค จำกัด ร่วมกับบริษัท ซัสเทน อินโนเทค จำกัด นำเสนอ “Innovation Garden สวนนวัตกรรมสร้างคุณค่าใหม่เพื่อชีวิตและการเกษตรยั่งยืน” ผ่านผลงานด้านการจัดการโรคพืช การบำรุงพืช และการนำวัสดุเหลือใช้กลับมาใช้ประโยชน์ อาทิ PepCa ผลิตภัณฑ์บำรุงพืชจากเปลือกไข่ที่แปรรูปเป็นแหล่งแคลเซียม BioCharge วัสดุปลูกที่พัฒนาจากเศษชีวมวล และ Pecdura ซึ่งนำเปลือกทุเรียนมาสกัดเพกตินสำหรับใช้ในอุตสาหกรรมอาหาร นอกจากนี้ยังจัดแสดง Bio-Protex ที่พัฒนาจากเปลือกหอยแมลงภู่สำหรับการจัดการแมลงศัตรูพืช และ Agent29 สารประกอบทองแดงระดับนาโนสำหรับการจัดการโรคพืชจากเชื้อราและแบคทีเรีย เช่น โรครากเน่าและโคนเน่าในทุเรียน สะท้อนแนวทางการประยุกต์ใช้นวัตกรรมเพื่อเพิ่มมูลค่าทรัพยากรและลดความสูญเสียทางการเกษตร

ด้านการถ่ายทอดอัตลักษณ์ท้องถิ่น สวนบริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) นำเสนอแนวคิด “สืบสาน รักษา ต่อยอด จากภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่ความสุขของชุมชน” โดยร่วมกับชุมชนนำเรื่องราวของเครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียงมาเป็นองค์ประกอบในการออกแบบสวน ควบคู่กับการจัดแสดงพรรณไม้ อาทิ รวงผึ้ง ราชพฤกษ์ มหาพรหมราชินี และจำปีสิรินธร พร้อมนิทรรศการ “จาก ‘ดิน’ แห่งอุดรธานี สู่ ‘มรดก’ ที่โลกยอมรับ” ถ่ายทอดความเป็นมาของบ้านเชียงผ่านลวดลายเครื่องปั้นดินเผาและวิวัฒนาการของงานหัตถกรรมในแต่ละยุค เพื่อเชื่อมโยงมรดกทางวัฒนธรรมกับการสืบทอดภูมิปัญญาและการสร้างโอกาสทางอาชีพให้แก่ชุมชน

ส่วน สวนสายการบินไทยแอร์เอเชีย นำเสนอแนวคิด “Green Flight Journey for a Sustainable World” ผ่านการออกแบบสวนที่เชื่อมโยงอัตลักษณ์จังหวัดอุดรธานีเข้ากับแนวคิดความยั่งยืน โดยมีเครื่องบินจำลองลวดลายพิเศษที่ได้รับแรงบันดาลใจจากแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมบ้านเชียงและทะเลบัวแดง ผสมผสานเรื่องราวของสายน้ำและพืชพรรณจากภูมิทัศน์ท้องถิ่น เพื่อสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติ วัฒนธรรม และการเดินทาง

สำหรับ The Living Energy Pavilion ของบริษัท มิลเลนเนียม กรุ๊ป คอร์ปอเรชั่น (เอเชีย) จำกัด (มหาชน) นำเสนอแนวคิด “MGC-ASIA Green City The Living Energy Pavilion” ผ่านการจัดแสดงรถยนต์พลังงานไฟฟ้าจาก BMW และ XPENG เพื่อถ่ายทอดบทบาทของพลังงานสะอาดและเทคโนโลยียานยนต์ไฟฟ้าในการเดินทางยุคใหม่ พร้อมเชื่อมโยงแนวคิดการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพกับการพัฒนาเมืองสีเขียวและการดำรงชีวิตอย่างยั่งยืน

ในส่วนของเจ้าภาพ สวนจังหวัดอุดรธานี นำเสนอแนวคิด “ลวดลายแห่งชีวิต พื้นที่ชุ่มน้ำวัฒนธรรมอุดรธานี” ผ่านการออกแบบสวนที่เชื่อมโยงธรรมชาติของพื้นที่ชุ่มน้ำเข้ากับอัตลักษณ์ท้องถิ่น สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างผู้คน สายน้ำ และพืชพรรณ ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของงานมหกรรมพืชสวนโลกจังหวัดอุดรธานี พ.ศ. 2569 โดยจังหวัดอุดรธานียังมีบทบาทร่วมกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์และภาคีเครือข่ายในพื้นที่ ในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน ทั้งการนำพรรณไม้และวัสดุทางการเกษตรมาใช้ภายในงาน การถ่ายทอดศิลปวัฒนธรรม และการสนับสนุนช่องทางจำหน่ายสินค้าของเกษตรกรและวิสาหกิจชุมชน

ขณะที่ สวนสภาอุตสาหกรรมจังหวัดอุดรธานี นำเสนอแนวคิด “Bambootopia อะไรอยู่ในกอไผ่” โดยใช้ไผ่เป็นองค์ประกอบหลักในการจัดสวนและถ่ายทอดคุณค่าของพืชที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย ตั้งแต่บทบาทในการดูแลความชุ่มชื้นและฟื้นฟูพื้นที่ ไปจนถึงการนำลำต้น ใบ และหน่อ มาใช้ประโยชน์ตามคุณสมบัติของวัตถุดิบแต่ละส่วน ภายในสวนยังมีโครงสร้างไม้ไผ่และงานจักสานขนาดใหญ่ พร้อมองค์ความรู้เรื่องสายพันธุ์ไผ่และการใช้ไบโอชาร์ (Biochar) หรือถ่านชีวภาพในการปลูกไผ่ เพื่อช่วยอุ้มน้ำ รักษาธาตุอาหารในดิน และกักเก็บคาร์บอน สะท้อนแนวทางการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างคุ้มค่าและการต่อยอดไผ่สู่ผลิตภัณฑ์สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ

ด้านการแพทย์แผนไทย สวนสมาคมแพทย์แผนไทยแห่งประเทศไทย นำเสนอภูมิปัญญาสมุนไพรผ่าน “ลานพฤกษเวชตะวันเดือน” และเรือนสมุนไพร “ตะวันเดือน” (Thai Herbal Pavilion) ภายใต้แนวคิด “จากรากสู่โลก” โดยมอบหมายให้ตะวันเดือนบริหารพื้นที่และถ่ายทอดองค์ความรู้ ภายในจำลองบรรยากาศถ้ำเรือนสมุนไพร พร้อมจัดแสดงสมุนไพรสด อาทิ โลดทะนงแดง หรือ “นางแซง” ว่านนางคำ และฟ้าทะลายโจร รวมถึงวิดีโอของคุณแดง มงคลรัตน์ ตะวันเดือน ผู้สืบทอดภูมิปัญญาเกี่ยวกับสมุนไพรนางแซงมายาวนานกว่า 40 ปี เพื่อถ่ายทอดประวัติและองค์ความรู้การใช้สมุนไพรตามภูมิปัญญาดั้งเดิม พร้อมเปิดโอกาสให้ผู้เข้าชมสอบถามข้อมูลด้านสุขภาพกับผู้ประกอบวิชาชีพแพทย์แผนไทยภายในสวน

อีกหนึ่งพื้นที่จัดแสดงคือ สวนร่วมของสมาคมด้านการเกษตร 6 สมาคม ภายใต้แนวคิด “The Root of Life สายใยธาตุอาหาร สู่ความยั่งยืนของสรรพชีวิต” ประกอบด้วย สมาคมการค้าผู้ผลิตปุ๋ยไทย สมาคมอารักขาพืชไทย สมาคมคนไทยธุรกิจเกษตร สมาคมการค้าเมล็ดพันธุ์ไทย สมาคมการค้านวัตกรรมเพื่อการเกษตรไทย และสมาคมการค้าปุ๋ยและธุรกิจการเกษตรไทย ซึ่งร่วมกันจัดแสดงองค์ความรู้ที่ครอบคลุมกระบวนการเพาะปลูก ตั้งแต่เมล็ดพันธุ์และธาตุอาหารพืช การใช้ปุ๋ย การอารักขาพืชระหว่างการเจริญเติบโต ไปจนถึงนวัตกรรมและธุรกิจการเกษตรที่ช่วยสนับสนุนการผลิตอย่างมีประสิทธิภาพ

นอกเหนือจากสวนองค์กรไทยทั้ง 16 สวน ภายในงานมหกรรมพืชสวนโลกจังหวัดอุดรธานี พ.ศ. 2569 ยังรวบรวม สวนนานาชาติ 32 สวน จาก 17 ประเทศและ 2 องค์กรระหว่างประเทศ แบ่งเป็นสวนในอาคารรูปไซ 16 สวน และสวนกลางแจ้ง 16 สวน พร้อมพื้นที่จัดแสดงพรรณไม้และนิทรรศการหมุนเวียนด้านพืชสวนและการเกษตร ผู้เข้าชมยังสามารถสัมผัสวิถีชีวิตท้องถิ่นที่หมู่บ้านอีสาน ชมการแสดงศิลปวัฒนธรรมที่ลานตุ้มโฮม และเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ชุมชนหรืออาหารท้องถิ่นที่ตลาดชุมชนริมน้ำ ซึ่งรวบรวมเรื่องราวของธรรมชาติ เทคโนโลยีการเกษตร และวัฒนธรรมอีสานไว้ภายในพื้นที่เดียวกัน

นอกจากสวนองค์กรไทยแล้ว ภายในงานยังมี สวนนานาชาติ 32 สวน ทั้งในอาคารและกลางแจ้ง สวนจัดแสดงพรรณไม้กว่า 50 สวน และนิทรรศการหมุนเวียนด้านพืชสวนและการเกษตร ผู้เข้าชมยังสามารถแวะหมู่บ้านอีสาน ชมการแสดงศิลปวัฒนธรรมที่ลานตุ้มโฮม และเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ชุมชนหรือลิ้มรสอาหารท้องถิ่นที่ตลาดชุมชนริมน้ำ

ขอเชิญประชาชนและนักท่องเที่ยวเข้าชม มหกรรมพืชสวนโลกจังหวัดอุดรธานี พ.ศ. 2569 ที่พื้นที่ชุ่มน้ำหนองแด จังหวัดอุดรธานี เปิดทุกวัน เวลา 08.00–20.00 น. ถึงวันที่ 14 มีนาคม 2570 บัตรบุคคลทั่วไปราคา 199 บาท ซื้อได้ที่จุดจำหน่ายบัตรหน้างาน เคาน์เตอร์ All Ticket ในร้าน 7-Eleven และ เว็บไซต์จำหน่ายบัตรอย่างเป็นทางการhttps://www.allticket.com/event/UdonExpo2026 

บัตรเข้าชมฟรี พระภิกษุ ภิกษุณี สามเณร และแม่ชี เด็กอายุไม่เกิน 15 ปี และผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ผู้พิการ นักเรียนไม่เกินมัธยมศึกษาตอนปลายที่เดินทางมาทัศนศึกษา โดยสถานศึกษาต้องลงทะเบียนล่วงหน้าผ่านไลน์ @organizer.udonexpo ติดตามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ www.udonthaniexpo2026.com